การพัฒนาความร่วมมือด้าน Cyber Security เพื่อเตรียมความพร้อมสู่ประชาคมอาเซียน

การพัฒนาความร่วมมือด้านความปลอดภัยด้านเทคโนโลยีสารสนเทศ

เพื่อเตรียมความพร้อมสู่ประชาคมอาเซียน

( Cyber Security Collaboration for ASEAN Community )

โดย พันเอก ฤทธี  อินทราวุธ

รองผู้อำนวยการศูนย์เทคโนโลยีทางทหาร

------------------------------------

การเตรียมความพร้อมด้านการรักษาความปลอดภัยด้านเทคโนโลยีสารสนเทศของประเทศไทย เพื่อป้องกันและปราบปรามการใช้งานเทคโนโลยีสารสนเทศเป็นเครื่องมือในการกระทำความผิด รวมถึงการเตรียมความพร้อมเพื่อรับมือกับสถานการณ์ภัยคุกคามด้านไซเบอร์ อันสืบเนื่องมาจากผลกระทบจากการเปิดเสรีอาเซียน เพื่อเข้าสู่ประชาคมอาเซียน ( ASEAN Community ) ในปี 2558 กรมสอบสวนคดีพิเศษ        ( DSI ) กระทรวงยุติธรรม จึงได้เป็นเจ้าภาพจัดประชุม “ การพัฒนาความร่วมมือด้านความปลอดภัยด้านเทคโนโลยีสารสนเทศ ” ณ โรงแรม เดอะ เกรซ อัมพวา รีสอร์ท

จ.สมุทรสงคราม ระหว่าง 13 – 14 สิงหาคม 2557  โดยมีผู้เข้าร่วมประชุมสัมมนาจากหน่วยงานภาครัฐ รวมทั้ง ผู้แทนจากสถานทูตในอาเซียน อาทิเช่น ประเทศเมียนม่าร์ ลาว กัมพูชา เวียดนาม มาเลเซีย สิงคโปร์ อินโดนีเซีย ฟิลิปปินส์ และบรูไน หน่วยงานจากประเทศ สหรัฐอเมริกา ออสเตรเลีย และอังกฤษ รวมทั้งสิ้น กว่า 80 ท่าน โดยได้เชิญ ผู้แทนกองทัพบก เข้าร่วมการประชุมสัมมนา และอภิปรายกลุ่มในหัวข้อเรื่อง “ การพัฒนาความร่วมมือด้านความมั่นคงปลอดภัยเทคโนโลยีสารสนเทศ ในมุมมองของกองทัพ และกรอบความร่วมมือ ” ( Perspectives for ICT Security and Collaboration Framework ) ร่วมกับ กระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร กองบังคับการปราบปรามการกระทำความผิดเกี่ยวกับอาชญากรรมทางเทคโนโลยีสำนักงานตำรวจแห่งชาติ กรมสอบสวนคดีพิเศษ และคุณปริญญา หอมเอนก ประธานบริษัท ACIS Professional Center จำกัด ผู้เชี่ยวชาญด้าน Cyber Security ของประเทศไทย

1. มุมมองของกองทัพต่อปัญหาความปลอดภัยด้านเทคโนโลยีสารสนเทศ

กองทัพบก ในฐานะหน่วยงานหลัก ด้านความมั่นคงปลอดภัยของประทศ ได้ตระหนักถึงความสำคัญต่อปัญหาความปลอดภัยด้านเทคโนโลยีสารสนเทศ ซึ่งปัจจุบันได้ทวีความเข้มข้น และมีความรุนแรงมากขึ้นตามลำดับ พร้อมๆ กับความเจริญก้าวหน้าด้านการพัฒนาเทคโนโลยีสานสนเทศและการสื่อสาร ซึ่งเข้ามามีบทบาทในวิถีชีวิตของคนในยุคปัจจุบัน รวมถึงกระบวนการทำงานของกองทัพ ไม่ว่าจะเป็นระบบบริหารงานยามปกติ ( MIS ) ระบบควบคุมบังคับบัญชา ( C4I ) รวมถึงระบบอื่นๆ เช่น ระบบลาดตระเวนและเฝ้าตรวจ ระบบติดตามเป้าหมาย ระบบอาวุธยิงทำลาย

รวมถึงระบบอุปกรณ์การฝึกด้วยเทคโนโลยีชั้นสูงสมัยใหม่ ซึ่งภัยคุกคามด้านความปลอดภัยด้านเทคโนโลยีสารสนเทศ ถือเป็นอาวุธโจมตี และการปฏิบัติการทางทหารที่สำคัญมากในยุคปัจจุบัน โดยเฉพาะการปฏิบัติการข่าวสาร ( IO ) ซึ่งมีอิทธิพลอย่างสูงต่อความรู้สึกนึกคิด ทัศนคติ และจิตใจคนได้อย่างรวดเร็ว ส่งกระทบไปในวงกว้างแบบไร้ขีดจำกัด ไร้พรมแดน จึงทำให้หลายประเทศ นิยมนำมาอาวุธชนิดนี้มาใช้ในการโจมตี และการปฏิบัติการทางทหาร เพราะถือโลกไซเบอร์ ( Cyber Space Domain) ว่าเป็นโดเมนที่ 5 เพิ่มเติมจาก พื้นดิน ( Land Domain ) พื้นน้ำ ( Sea Domain ) อากาศ ( Air Domain )  และอวกาศ ( Space Domain )

นอกจากด้านการปฏิบัติการทางทหารแล้ว กองทัพยังมีภารกิจด้านการปฏิบัติการทางทหารที่มิใช่สงคราม ( Military Operations Other Than War ; MOOTWAR ) โดยเฉพาะการพัฒนาประเทศและการช่วยเหลือประชาชน การบรรเทาสาธารณภัยและการกู้ภัยพิบัติที่รุนแรง รวมถึงการรักษาความสงบเรียบร้อยภายในประเทศ และการแก้ไขปัญหาของชาติตามนโยบายรัฐบาล เช่น ปัญหายาเสพติด ปัญหาการลักลอบตัดไม้พะยูง ปัญหาแรงงานเถื่อน เป็นต้น กองทัพอาจจะอยู่ในฐานะหน่วยงานช่วยเหลือสนับสนุนส่วนราชการพลเรือน หรืออาจจะเป็นหน่วยงานหลักในการปฏิบัติการ ซึ่งกองทัพจะต้องมีการประสานการปฏิบัติร่วมกันกับส่วนราชการอื่นๆ รวมถึงภาคเอกชนพลเรือน จึงจำเป็นจะต้องมีช่องทางการประสานงานโดยเฉพาะระบบเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร ซึ่งจะต้องสามารถเชื่อมโยงข้อมูลกันได้ เพื่อให้เกิดประสิทธิภาพ และความรวดเร็วในการปฏิบัติงานร่วมกัน และที่สำคัญระบบเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร จะต้องมีเสถียรภาพ ความมั่นคง และปลอดภัย ปราศจากการถูกคุกคาม และการโจมตีจากฝ่ายตรงข้าม หรือจากการถูกทำลายจากภัยธรรมชาติที่เกิดขึ้น หรือจากความประมาทเลินเล่อของเจ้าหน้าที่ที่รู้เท่าไม่ถึงการณ์ เป็นต้น

2. การเตรียมการของกองทัพต่อปัญหาความปลอดภัยด้านเทคโนโลยีสารสนเทศ

กองทัพบก รวมถึง กระทรวงกลาโหม กองบัญชาการกองทัพไทย และเหล่าทัพอื่นๆ ต่างตระหนักถึงภัยคุกคามด้านเทคโนโลยีสารสนเทศดังกล่าว จึงได้ดำเนินการจัดตั้งหน่วยงานด้านไซเบอร์ขึ้น เพื่อเตรียมความพร้อมรับภัยคุกคามดังกล่าว ในส่วนของกองทัพบก ได้อนุมัติจัดตั้ง ศูนย์ไซเบอร์กองทัพบกขึ้น ตั้งแต่ 1 ตุลาคม 2557 เป็นต้นไป โดยการแปรสภาพหน่วย ศูนย์เทคโนโลยีทางทหารกองทัพบก ปัจจุบัน มาปฏิบัติงานด้านไซเบอร์ของกองทัพ โดยมีกรอบการปฏิบัติงานไซเบอร์ในด้านการรักษาความมั่นคงของชาติเบื้องต้น ในระหว่างที่ยังไม่มีกฎหมายมารองรับ จะเน้นไปในด้านการรักษาความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ภายในองค์กร โดยจะเริ่มต้นการดำเนินการสำรวจตรวจสอบทรัพย์สินอุปกรณ์ต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับไซเบอร์ ( Asset Management ) เช่น ระบบคอมพิวเตอร์, ระบบเครือข่าย, ระบบฐานข้อมูล, รวมถึง

ระบบคอมพิวเตอร์ที่เชื่อมโยงกับอาวุธยุทโธปกรณ์, ระบบควบคุมอาวุธยิง, ระบบค้นหาและติดตามเป้าหมาย, ระบบลาดตระเวนและเฝ้าตรวจ ฯลฯ การดำเนินการตรวจสอบสภาพแวดล้อมภัยคุกคามไซเบอร์ ( Environmental Scanning )  โดยเฉพาะการโจมตี การบุกรุก และการใช้โปรแกรมไวรัส และมัลแวร์  การตรวจสอบและประเมินความเสี่ยงด้านเครือข่าย ( Risk Assessment )  โดยเฉพาะเครือข่ายอินเตอร์เน็ตและเครือข่ายไร้  การประเมินช่องโหว่ของระบบสารสนเทศ ( Vulnerability Assessment )  ทั้งอุปกรณ์เครือข่าย อุปกรณ์คอมพิวเตอร์ โปรแกรมระบบงาน  และระบบฐานข้อมูลต่างๆ การประกันความเสี่ยงด้านสารสนเทศ  ( Information Assurance )  การปฏิบัติการทดสอบเจาะระบบสารสนเทศ  ( Penetration Testing )  การบริหารจัดการความเสี่ยงระบบสารสนเทศ ( Risk Management )  ในกรณีที่เกิดการโจมตีไซเบอร์ เกิดความเสียหาย หรือเกิดปัญหาข้อขัดข้องต่างๆโดยการจัดทำแผนฉุกเฉิน และการกำหนดกลยุทธ์บริหารจัดการความเสี่ยง  การกำหนดมาตรการควบคุมการเข้าถึงระบบสารสนเทศ ( Access Control ) เพื่อควบคุมสิทธิการใช้งานระบบสารสนเทศ และการเข้าถึงข้อมูลในระดับต่างๆ ของผู้ที่มีสิทธิ์ รวมถึงการป้องกันการเข้าใช้งานจากบุคคลที่ไม่มีสิทธิ์  การยืนยันรับรองตัวบุคคลด้านสารสนเทศ  ( Authentic )  เพื่อยืนยันรับรองตัวตนและความถูกต้องของบุคคลที่มีสิทธิ์เข้าใช้งาน และเก็บบันทึกไว้สำหรับการตรวจสอบ การสร้างความสำนึกความตระหนักและการฝึกอบรม ( Awareness and Training ) เป็นการดำเนินการรณรงค์ ชี้แจง ทำความเข้าใจ ปลูกฝังจิตสำนึก สร้างความตระหนัก รวมถึงการฝึกอบรมความรู้ความเข้าใจในกฎ ระเบียบ ข้อบังคับ และแนวทางการปฏิบัติต่างๆ  รวมถึงการสร้างภาคีประชาคมเครือข่ายไซเบอร์กองทัพบก (  Army Cyber Communities )  ซึ่งได้ดำเนินการไปแล้วทั้ง 4 พื้นที่กองทัพภาค การดำเนินการเฝ้าระวังตรวจสอบ วิเคราะห์ไซเบอร์ และข้อมูลข่าวสารที่เป็นภัยต่อความมั่นคง การเตรียมการปรับปรุงห้องปฏิบัติการความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ ( CSOC ) เพื่อใช้เป็นศูนย์ปฏิบัติการฯ ในการดูแลรักษาความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ โดยเฉพาะระบบคอมพิวเตอร์ของหน่วยต่างๆ ทั้งกองทัพบก การตรวจสอบระบบสารสนเทศ ( IT Audit ) การตรวจพิสูจน์หลักฐานทางดิจิตอล ( Digital Forensics ) เพื่อใช้เป็นหลักฐานในการดำเนินการทางกฎหมายต่อไป การปฏิบัติการฉุกเฉินด้านไซเบอร์ ในกรณีที่มีการคุกคามด้านไซเบอร์ จะมีชุดปฏิบัติการฉุกเฉินด้านไซเบอร์ของกองทัพบก (  Army CERT ) เข้าไปปฏิบัติการในพื้นที่ที่เกิดเหตุ โดยชุดปฏิบัติการดังกล่าวจะประสานความร่วมมือในการปฏิบัติการกับระดับชาติ ( Thai CERT ) ระดับกระทรวงกลาโหม ( MOD CERT ) และระดับเหล่าทัพ ในกรณีที่เกิดความเสียหายต่อระบบสารสนเทศ จะมีชุดการปฏิบัติการกู้คืนระบบ  ( System Recovery Team ; SRT ) เข้าไปดำเนินการปฏิบัติการกู้คืนระบบ เพื่อให้สามารถกับมาใช้งานได้ตามปกติ

  สำหรับการดำเนินการปฏิบัติการข่าวสารบนไซเบอร์  จะเป็นการใช้ประโยชน์จากไซเบอร์เพื่อสนับสนุนการปฏิบัติการข่าวสาร ในกรณีการใช้ข่าวสารและสื่อไซเบอร์เพื่อเผยแพร่โจมตีให้ร้ายสถาบันพระมหากษัตริย์และ

กองทัพ, การโจมตีให้ร้ายหรือบิดเบือนข้อเท็จจริงที่มีผลกระทบต่อความมั่นคงของชาติ, การเผยแพร่ ยั่วยุ ปลุกปั่นให้เกิดความแตกแยกเกลียดชังของคนในสังคม, การเผยแพร่หรือบิดเบือนข้อเท็จจริงที่มีผลกระทบต่อการรักษาความสงบเรียบร้อย, การเผยแพร่ข้อมูลข่าวสารที่มีผลกระทบต่อการแก้ไขปัญหาจังหวัดชายแดนภาคใต้ และการเผยแพร่ข้อมูลข่าวสารที่มีผลกระทบต่อความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ โดยเฉพาะประเทศเพื่อนบ้าน เป็นต้น โดยดำเนินการเฝ้าระวัง ค้นหา ติดตาม ตรวจสอบ ความเคลื่อนไหวข้อมูลข่าวสารที่เป็นภัยต่อความมั่นคง ตามที่กล่าวมาแล้วเพื่อรวบรวม สังเคราะห์ วิเคราะห์ และพิสูจน์ทราบความเคลื่อนไหวข้อมูลข่าวสาร จากกลุ่มบุคคล และเครือข่ายต่างๆ ในโลกไซเบอร์ เพื่อเป็นหลักฐานในการดำเนินการทางกฎหมาย หรือกำหนดมาตรการในการปฏิบัติการข่าวสารในด้านอื่นๆ เช่น การตอบโต้ข่าวสาร การบิดเบือนข้อมูล การสร้างความสับสน การลดกระแส และลดความน่าเชื่อถือของข่าวสาร ตลอดจนการกำหนดเป็นเป้าหมายในการปฏิบัติการเชิงรุก เมื่อมีความจำเป็นต่อไป

3. แนวทางของกองทัพในความร่วมมือด้านความปลอดภัยด้านเทคโนโลยีสารสนเทศ

จากมุมมอง และการเตรียมการ รวมถึงกรอบการปฏิบัติงานไซเบอร์ของกองทัพบก ด้านการรักษาความมั่นคงของชาติเบื้องต้น ในระหว่างที่ยังไม่มีกฎหมายด้านไซเบอร์ที่เกี่ยวข้องกับความมั่นคงปลอดภัยของประเทศเป็นการเฉพาะ มารองรับการปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่ ซึ่งปัจจุบันมีแต่กฎหมาย ว่าด้วยการกระทำความผิดทางคอมพิวเตอร์ โดยมุ่ง

เน้นไปที่ปัญหาอาชญากรรมคอมพิวเตอร์ ( Computer Crime ) และการเผยแพร่ข่าวสารที่กระทำให้เกิดความเสียหาย เป็นหลัก แต่การกระทำความผิดทางไซเบอร์ในด้านความมั่นคงของประเทศ อาทิเช่น การโจมตีระบบสาธารณูปโภค ระบบสื่อสาร ระบบการจราจร ขนส่ง คมนาคม ระบบการเงินการคลังของประเทศ เป็นต้น ยังไม่มีความชัดเจน และเป็นการเฉพาะ เมื่อกองทัพจัดตั้งหน่วยงานด้านไซเบอร์ขึ้นมา จึงควรจะพิจารณาออกกฎหมาย ว่าด้วยการกระทำความผิดทางไซเบอร์ในด้านความมั่นคงของประเทศ เป็นการเฉพาะ เช่นเดียวกับ พ.ร.บ. การรักษาความมั่นคงฯ ของ กองอำนวยการรักษาความมั่นคงภายในราชอาณาจักร สำหรับประเด็นด้านกฎหมายนี้ ผู้ร่วมอภิปราย และผู้ร่วมการประชุมสัมมนาฯ ทุกท่านต่างให้ความเห็นชอบด้วยอย่างมาก

ในส่วนของแนวทางของกองทัพในความร่วมมือด้านความปลอดภัยด้านเทคโนโลยีสารสนเทศ ซึ่งกองทัพบกมีความพร้อมในระดับหนึ่ง โดยมี ศูนย์ไซเบอร์กองทัพบก รวมถึงกระทรวงกลาโหม กองบัญชาการกองทัพไทย และเหล่าทัพอื่นๆ ซึ่งมีหน่วยงานด้านไซเบอร์เช่นกัน ดำเนินการแสวงหาความร่วมมือกัน โดยการดำเนินการสร้างความ

สำนึก ความตระหนัก การสัมมนาแลกเปลี่ยนความรู้และประสบการณ์ การศึกษาดูงาน การฝึกอบรมความรู้ การวิจัยพัฒนา  และการสร้างภาคีประชาคมเครือข่ายไซเบอร์ ( Cyber Communities )  รวมถึงการปฏิบัติการฉุกเฉินด้านไซเบอร์ ในกรณีที่มีการคุกคามด้านไซเบอร์ จะมีชุดปฏิบัติการฉุกเฉินด้านไซเบอร์ เข้าไปปฏิบัติการในพื้นที่ที่เกิดเหตุ โดยชุดปฏิบัติการดังกล่าวจะประสานความร่วมมือในการปฏิบัติการกับระดับชาติ ( Thai CERT ) ระดับกระทรวงกลาโหม ( MOD CERT ) และระดับเหล่าทัพ รวมถึงความร่วมมือในการปฏิบัติการกับหน่วยงานอื่นนอกกองทัพ

สำหรับประเด็นหน่วยงานด้านไซเบอร์ของประเทศไทย กระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร ได้ให้ความเห็นว่า ประเทศไทยควรจะมีการจัดตั้งหน่วยงานไซเบอร์ของประเทศเป็นการเฉพาะอาจจะเป็น สำนักงานไซเบอร์แห่งชาติ โดยมี ผู้บัญชาการไซเบอร์แห่งชาติ เป็นผู้บังคับบัญชา เพื่อความเป็นเอกภาพในการปฏิบัติงานด้านความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ของชาติโดยตรง เช่นเดียวกับ สำนักงานตำรวจแห่งชาติ เนื่องจากปัจจุบันมีหน่วยปฏิบัติงานด้านไซเบอร์คาบเกี่ยวกันหลายหน่วย ทั้งงานทางด้านเทคนิคและด้านกฎหมาย ซึ่งภัยคุกคามไซเบอร์มีทั้งในด้านความมั่นคงของประเทศ ด้านอาชญากรรมคอมพิวเตอร์ และด้านการละเมิดสิทธิส่วนบุคคล  โดยมีแนวโน้มที่จะมีการขยายตัวเพิ่มขึ้นทุกระดับทั้งระดับชาติ ลงไปถึงระดับชุมชนทั่วประเทศ

แนวทางของกองทัพในการพัฒนาความร่วมมือ ด้านความปลอดภัยด้านเทคโนโลยีสารสนเทศ กับส่วนราชการพลเรือนอื่นๆ  รวมถึงภาคองค์กรเอกชน นับเป็นสิ่งที่ดี และมีประโยชน์ต่อประเทศชาติอย่างมหาศาล เพราะจะทำให้เกิดเครือข่ายกว้างขวางมากยิ่งขึ้น มีความเข้มแข็ง และมีศักยภาพในการพร้อมรับกับภัยคุกคามด้านไซเบอร์ที่เกิดขึ้นในปัจจุบันและในอนาคต โดยการดำเนินการพัฒนาความร่วมมือดังกล่าว เริ่มจากการแสวงหาความร่วมมือกันตามแนวทางของกองทัพที่ได้กล่าวมาแล้ว การจัดทำบันทึกความเข้าใจหรือข้อตกลงความร่วมมือ ( MOU ) และการผลักดันให้พิจารณาออกกฎหมาย ว่าด้วยการกระทำความผิดทางไซเบอร์ในด้านความมั่นคงของประเทศ เป็นการเฉพาะ เพื่อใช้เป็นเกราะป้องกัน และเป็นเครื่องมือในการปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่ในกรณีจำเป็น สำหรับประเด็นการจัดทำบันทึกความเข้าใจหรือข้อตกลงความร่วมมือ ( MOU ) ผู้ร่วมอภิปราย และผู้ร่วมการประชุมสัมมนาฯ ทุกท่านต่างให้ความเห็นชอบด้วยอย่างมาก

การพัฒนาความร่วมมือด้านความปลอดภัยด้านเทคโนโลยีสารสนเทศในกรอบอาเซียน และมิตรประเทศ กองทัพบกได้มีการประสานความร่วมมือกับมิตรประเทศ ผ่านทางคณะที่ปรึกษาทางการทหารสหรัฐฯ ประจำประเทศไทย ( JUSMAG THAI ) ซึ่งเป็นองค์กรความช่วยเหลือด้านความมั่นคงของสหรัฐฯ โดยได้จัดให้มีการประชุมแลกเปลี่ยนผู้เชี่ยวชาญด้านไซเบอร์ ไทย-สหรัฐ ( Cyber Security Subject Matter Expert Exchange ; SMEE ) เป็นครั้งแรก เมื่อปลาย

เดือนกุมภาพันธ์ 2557 ที่ผ่านมา  สำหรับประเทศอื่นๆ ที่สนใจ ทางกองทัพบกมีความยินดีในการประสานความร่วมมือด้านความมั่นคงปลอดภัยด้านไซเบอร์กับทุกประเทศ รวมถึงองค์กรต่างๆ ทั้งในประเทศและต่างประเทศ โดยกรอบความร่วมมือระดับอาเซียน จะเน้นไปใน ทั้งด้านการศึกษา ดูงาน การวิจัยพัฒนา การฝึกปฏิบัติงาน และการแลกเปลี่ยนประสบการณ์  เป็นต้น ด้านการสนับสนุนเครื่องมืออุปกรณ์ในการป้องกันความมั่นคงปลอดภัยด้านไซเบอร์ ที่มีความทันสมัย และมีราคาสูง รวมถึงในด้านการเสริมสร้างเครือข่ายความร่วมมือในด้านอื่นๆ เช่น การจัดตั้งเป็นประชาคมไซเบอร์ระดับนานาชาติ หรือระดับอาเซียน เช่นเดียวกับความร่วมมือในด้านภัยพิบัติ และการบรรเทาสาธารณภัย ซึ่งได้มีการร่วมลงทุนติดตั้งเครื่องมือและทุ่นแจ้งเตือนภัยคลื่นยักษ์สึนามิ ทั่วมหาสมุทรแปซิฟิก เป็นต้น

สำหรับประเด็นความร่วมมือระหว่างประเทศ ผู้ร่วมอภิปราย และผู้ร่วมการประชุมสัมมนาฯ โดยเฉพาะผู้แทนจากต่างประเทศได้ให้ความสนใจเป็นอย่างมาก โดยเฉพาะปัญหาภัยคุกคามด้านไซเบอร์ผ่านเครือข่ายเข้ารหัสข้อมูล ( Encryption ) ที่ชื่อว่า Tor Network เพื่อหลบเลี่ยงการค้นหา ตรวจจับ หรือการตามตัว Hacker ซึ่งหลายประเทศยังมีขีดความสามารถไม่เพียงพอต่อการรับมือการโจมตีผ่าน Tor Network

การพัฒนาขีดความสามารถบุคลากรของกองทัพบกนั้น กระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร กองบังคับการปราบปรามการกระทำความผิดเกี่ยวกับอาชญากรรมทางเทคโนโลยี สำนักงานตำรวจแห่งชาติ กรมสอบสวนคดีพิเศษ และคุณปริญญา หอมเอนก ประธานบริษัท ACIS Professional Center จำกัด ผู้เชี่ยวชาญด้าน Cyber

Security ของประเทศไทย ต่างให้ความสนใจเป็นพิเศษ โดยมีเจตนารมณ์ที่จะร่วมมือกันเพื่อพัฒนาขีดความสามารถบุคลากร รวมถึงความร่วมมือในการรักษาความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ด้านอื่นๆ โดยทาง คุณปริญญา หอมเอนก ประธานบริษัท ACIS Professional Center จำกัด มีความยินดีที่จะสนับสนุนให้กองทัพบกจัดการแข่งขัน และการพัฒนาทักษะด้านการรักษาความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ ( Cyber Defense Exercise; CDX ) ในอนาคตอันใกล้นี้ เช่นเดียวกับ ที่เคยสนับสนุนให้กับกองทัพอากาศ ( Air Force Cyber Operations Contest )

จากผลการประชุมสัมมนาฯในครั้งนี้ กองทัพบก โดย ศูนย์ไซเบอร์กองทัพบก ได้เตรียมความพร้อมในการ

รองรับความร่วมมือด้านการรักษาความมั่นคงปลอดภัยด้านเทคโนโลยีสารสนเทศ จากทุกภาคส่วน รวมทั้ง

จากนานาประเทศ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการเตรียมจัดการแข่งขันทักษะด้านการรักษาความมั่นคงปลอดภัยและการปฏิบัติการไซเบอร์ ( Army Cyber Security & Operations Contest 2015 ) ในปี 2558 เพื่อตรวจสอบขีดความสามารถของกำลังพลของกองทัพบก และบุคคลทั่วไป รวมถึงการพัฒนาทักษะเพื่อเสริมสร้างขีดความสามารถการปฏิบัติการไซเบอร์ ทั้งมาตรการเชิงรับและเชิงรุกต่อไป ใครสนใจจะเข้าร่วมการแข่งขันฯ ต้องเริ่มเตรียมตัว เตรียมความรู้ และเตรียมทีมแต่เนิ่นๆ แล้วพบกันต้นปีหน้า ที่กองทัพบก

การรักษาความมั่นคงปลอดภัยด้านไซเบอร์ : ความท้าทายของกองทัพบก

การรักษาความมั่นคงปลอดภัยด้านไซเบอร์ : ความท้าทายของกองทัพบก

( Cyber Security : A Challenge of Army )

โดย พันเอก ฤทธี  อินทราวุธ

รองผู้อำนวยการศูนย์เทคโนโลยีทางทหาร

ปัจจุบันและแนวโน้มในอนาคต ภัยคุกคามด้านไซเบอร์ ( Cyber Threat ) นับวันจะทวีความเข้มข้นและความรุนแรงมากขึ้นตามลำดับ ทั้งนี้เป็นผลมาจากความเจริญก้าวหน้าด้านการพัฒนาเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร องค์กรหลายแห่งกำลังถูกคุกคามอย่างต่อเนื่องจากการโจมตีทางไซเบอร์ ( Cyber Attack ) ซึ่งหลายคนอาจมองว่าเป็นภัยที่ไกลตัว หรือจินตนาการมองเห็นได้จริงได้ยาก แต่ถ้าหากท่านที่สนใจเชิญลองเข้าไปดูในเว็บไซต์ จะมีโอกาสเห็น

รายงานการโจมตีสดๆ จาก Digital Attack Map ในเว็บไซต์ http://www.digitalattackmap.com ซึ่งเป็นเว็บไซต์ที่มีการรวบรวมข้อมูลการโจมตี และแสดงผล Top Daily DDoS Attacks แบบ Real-time ที่แสดงภาพรวมการโจมตีทางไซเบอร์ที่มีอย่างต่อเนื่องทั่วโลก รวมถึงภาพรวมการโจมตีทางไซเบอร์ของประเทศไทย และเว็บไซต์ http://www.akamai.com/html/technology/dataviz1.html ซึ่งเป็นเว็บไซต์ที่รวบรวมข้อมูลความหนาแน่นของระดับการโจมตีทางไซเบอร์ที่กระจายทั่วโลก ก็จะทำให้เข้าใจได้ว่าการโจมตีด้านไซเบอร์นั้น ได้เกิดขึ้นจริงอยู่ตลอดเวลาทั่วโลก

รัฐบาลสหรัฐอเมริกา ได้ตระหนักถึงความสำคัญของภัยคุกคามด้านไซเบอร์ดังกล่าว จึงได้มอบหมายให้สถาบันมาตรฐานและเทคโนโลยีแห่งสหรัฐอเมริกา ( National Institute of Standards and Technology ;  NIST ) ทำการพัฒนากรอบดำเนินงานเพื่อปรับปรุงความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ของหน่วยงานระบบโครงสร้างพื้นฐานสำคัญ ( Critical Infrastructure Security ) เพื่อให้เป็นแนวทางและมาตรฐาน ซึ่งครอบคลุมทั้งในระดับนโยบาย ( Policy )  การจัดการองค์กร ( Organization ) และเทคโนโลยี ( Technology ) เพื่อบริหารความเสี่ยงไซเบอร์ ( Cyber Risk Management )  ที่มีผลกระทบกับหน่วยงานได้อย่างเหมาะสม โดยกำหนดกรอบการดำเนินงานด้านความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ ( Framework Core ) เพื่อนำมาใช้ในการดำเนินการร่วมกัน ประกอบด้วย

1. หน้าที่งาน ( Functions ) เป็นกิจกรรมพื้นฐานด้านความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ในระดับภาพรวม จำแนกเป็น 5 Functions ( IPDRR : Identify, Protect, Detect, Respond, Recover )

2. กลุ่มงาน ( Categories ) เป็นกลุ่มงานที่จำแนกตามผลลัพธ์ด้านความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ อาทิ การจัดการทรัพย์สิน การควบคุมการเข้าถึง

3. กลุ่มงานย่อย ( Subcategories ) เป็นกลุ่มงานที่จำแนกย่อยตามผลลัพธ์เฉพาะด้านในเชิงเทคนิค และ/หรือกิจกรรมในการบริหารจัดการ

4. ข้อมูลอ้างอิง ( Informative References ) เป็นส่วนที่เป็นมาตรฐาน แนวทาง และแนวปฏิบัติ ที่ใช้ในกลุ่มหน่วยงานโครงสร้างพื้นฐานสำคัญในแต่ละกลุ่ม

กองทัพบก ได้เล็งเห็นความสำคัญในด้านการรักษาความมั่งคงปลอดภัยไซเบอร์เช่นกัน จึงได้อนุมัติหลักการให้จัดตั้ง ศูนย์ไซเบอร์กองทัพบก ( Army Cyber Centre ) ขึ้น โดยจะเริ่มทดลองปฏิบัติงานตั้งแต่ 1 ตุลาคม 2557 นี้เป็นต้นไป นับเป็นความท้าทายของกองทัพในการดำเนินการด้านไซเบอร์ ท่ามกลางสถานการณ์ทางการเมืองที่อ่อนไหว และภายใต้การจับตามมองของนานาประเทศ โดยเฉพาะประเทศกลุ่มสมาชิกอาเซียน ดังนั้นการกำหนดกรอบความคิดในการปฏิบัติงาน ( Framework ) เพื่อสร้างหลักประกันความสำเร็จในการดำเนินการ จึงเป็นสิ่งสำคัญและมีความจำเป็นอย่างยิ่ง ทั้งนี้เพื่อใช้เป็นแนวทางการปฏิบัติงาน ( Guide Line ) ของ เจ้าหน้าที่ศูนย์ไซเบอร์กองทัพบก , เจ้าหน้าที่อื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง รวมถึงการสร้างความสำนึก ความตระหนัก และสร้างความรู้เข้าใจของกำลังพลทุกระดับชั้น โดยในชั้นต้นกรอบแนวทางการปฏิบัติงานของศูนย์ไซเบอร์กองทัพบก ยังคงยึดถือการดำเนินงานตามหลักหน้าที่พื้นฐานของสถาบันมาตรฐานและเทคโนโลยีแห่งสหรัฐอเมริกา ( National Institute of Standards and Technology ;  NIST ) ทั้ง 5 ประการ ( IPDRR : Identify, Protect, Detect, Respond, Recover ) ดังนี้

1. การระบุ ( Identify ) เป็นการศึกษาสภาพแวดล้อม ทำความเข้าใจบริบท ทรัพยากร และกิจกรรมงานสำคัญ เพื่อบริหารจัดการความเสี่ยงด้านความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ โดยเริ่มต้นจากการบริหารจัดการทรัพย์สิน ( Asset Management ; AM ) การดำเนินการตรวจสอบสภาพแวดล้อม ( Environmental Scanning ; ES )  การตรวจสอบและประเมินความเสี่ยงด้านเครือข่าย ( Risk Assessment ; RA )  การประเมินช่องโหว่ของระบบ ( Vulnerability Assessment ; VA )  การประกันความเสี่ยงด้านสารสนเทศ ( Information Assurance ; IA )  การทดสอบเจาะระบบ ( Penetration Testing ; Pen-Test )  และการกำหนดกลยุทธ์บริหารจัดการความเสี่ยง ( Risk Management Strategy ; RMS )  เป็นต้น

2. การป้องกัน ( Protect ) เป็นการดำเนินการตามมาตรการป้องกันที่เหมาะสมสำหรับการให้บริการโครงสร้างพื้นฐานสำคัญ โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อ จำกัดระดับผลกระทบของเหตุการณ์ด้านความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ โดยกำหนดมาตรการควบคุมการเข้าถึง ( Access Control )  การยืนยันและรับรองตัวบุคคล ( Authentic )   การสร้างความสำนึกความตระหนักและการฝึกอบรม ( Awareness and Training ) และมาตรการด้านความมั่นคงปลอดภัยต่าง ๆ ทั้งกระบวนการ และวิธีปฏิบัติ ตลอดจนเทคโนโลยีการรักษาความปลอดภัยไซเบอร์ต่างๆ  เช่น ระบบตรวจหาการบุกรุก ( Intrusion Detection System ; IDS ) ระบบป้องกันการบุกรุก ( Intrusion Protection System ; IPS )

3. การตรวจจับ ( Detect ) เป็นการตรวจหาเหตุการณ์ด้านความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ที่อาจเกิดขึ้น ครอบคลุมถึงกระบวนการเฝ้าระวัง หรือตรวจติดตามอย่างต่อเนื่อง โดยการเฝ้าระวัง สืบค้น ตรวจสอบ วิเคราะห์ข้อมูลและพฤติการณ์ต่างๆ ( Monitoring and Analysis ) ที่ส่งผลกระทบหรือเป็นภัยต่อระบบสารสนเทศ จาก ห้องปฏิบัติการความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ ( Cyber Security Operations Center ; CSOC ) รวมถึงการตรวจสอบระบบสารสนเทศ ( IT Audit ) และหลักฐานทางดิจิตอลโดยกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ ( Digital Forensics ) เพื่อดำเนินการทางกฎหมายต่อไป

4. การตอบสนอง ( Respond ) เป็นการดำเนินการเพื่อตอบสนองต่อเหตุการณ์ด้านความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ที่ตรวจพบ ครอบคลุมถึงการวางแผนรับมือ การสื่อสาร การวิเคราะห์ การลดความเสี่ยง และการปรับปรุง โดยจัดชุดปฏิบัติการฉุกเฉินด้านไซเบอร์ ( Cyber Emergency Response Team ; CERT ) เพื่อทำหน้าที่ช่วยเหลือผู้ใช้งานที่ประสบปัญหาการคุกคามด้านไซเบอร์ในเบื้องต้น, การประสานการใช้งานระบบสำรอง ( Backup System )  คอยประสานการปฏิบัติกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง, ควบคุมจำกัดขอบเขตและลดผลกระทบที่เกิดขึ้น ( Mitigation ) ตลอดจนควบคุมพยานหลักฐานต่างๆ เพื่อรอการพิสูจน์ต่อไป นอกจากนี้ยังมีชุดปฏิบัติการไซเบอร์เชิงรุก ( Cyber Warrior ) เพื่อทำหน้าที่ปฏิบัติการภารกิจต่อเป้าหมายที่เป็นภัยคุกคามทั้งด้านไซเบอร์ และการปฏิบัติการข่าวสาร ( Information Operations ; IO ) บนไซเบอร์ในกรณีที่มีความจำเป็น

5. การคืนสภาพ ( Recover ) เป็นการดำเนินการกู้คืนสภาพระบบสารสนเทศที่ได้รับความเสียหายจากการถูกคุกคามด้านไซเบอร์ ทั้ง ฮาร์ดแวร์, ซอฟต์แวร์, เครือข่าย และระบบฐานข้อมูลสารสนเทศ เพื่อรองรับการดำเนินงานอย่างต่อเนื่อง รวมถึงการจัดทำแผนการกู้คืนสภาพทั้งด้านขีดความสามารถ และการบริการให้ได้ตามเวลาที่กำหนด โดยจัดชุดปฏิบัติการกู้คืนระบบ  ( System Recovery Team ; SRT )  ดำเนินการตามขั้นตอนการกู้คืนสภาพ เพื่อให้ระบบกลับคืนสภาพสามารถใช้การได้ตามปกติ

การดำเนินงานต่างๆ ดังกล่าว นับเป็นความท้าทายด้านความรู้ ความสามารถของคนในกองทัพ เพราะเป็นเรื่องใหม่ที่องค์กรต่างๆ ทั่วโลกต่างให้ความสำคัญ โดยเฉพาะกองทัพบก ซึ่งได้มีนโยบายและกำลังเปิดแคมเปญ Kick off ออกไป โดยมีคุณลักษณะของงานประเภทสาขาต่างๆ ที่ต้องใช้ความรู้ ความสามารถ และประสบการณ์เฉพาะด้าน ที่แตกต่างและเหนือกว่าประเภทของงานสาขาด้านเทคโนโลยีสารสนเทศ ( Information Technology; IT  ) ปกติ ซึ่งจะต้องมีการกำหนด หมายเลขความชำนาญการทางทหาร ( ชกท.) ขึ้นมาเป็นพิเศษ เพื่อรองรับคุณสมบัติด้านคุณวุฒิตามสาขาวิชาชีพ และตามตำแหน่งหน้าที่การงาน รวมถึงการพิจารณากำหนดค่าตอบแทนวิชาชีพ ตามความเหมาะสมในสาขาต่างๆ เช่นเดียวกับ หมอ พยาบาล ที่ปฏิบัติงานในตำแหน่งโดยไม่ต้องจำกัดชั้นยศ ทั้งนี้เพื่อให้เกิดประสิทธิภาพในการปฏิบัติงาน สร้างแรงจูงใจและเสริมสร้างขวัญกำลังใจของเจ้าหน้าที่ในการทำงาน ไม่เกิดภาวะสมองไหล เนื่องจากบุคลากรดังกล่าว ยังเป็นที่ขาดแคลนและมีความต้องการสูงจากหน่วยงานภายนอก และองค์กรธุรการเอกชนต่างๆ ซึ่งสามารถยื่นข้อเสนอเงินเดือนและค่าตอบแทนได้สูงกว่ากองทัพ สำหรับคุณลักษณะของงานประเภทสาขาต่างๆ ที่ต้องใช้ความรู้ ความสามารถ และประสบการณ์เฉพาะด้านเป็นพิเศษ ในด้านไซเบอร์ อาทิเช่น

1. การบริหารจัดการทรัพย์สิน ( Asset Management ; AM )

2. การตรวจสอบสภาพแวดล้อมภัยคุกคามไซเบอร์ ( Environmental Scanning ; ES ) 

3. การตรวจสอบและประเมินความเสี่ยงด้านเครือข่าย ( Risk Assessment ; RA ) 

4. การประเมินช่องโหว่ของระบบสารสนเทศ ( Vulnerability Assessment ; VA ) 

5. การประกันความเสี่ยงด้านสารสนเทศ ( Information Assurance ; IA ) 

6. การปฏิบัติการทดสอบเจาะระบบสารสนเทศ ( Penetration Testing ; Pen-Test ) 

7. การบริหารจัดการความเสี่ยงระบบสารสนเทศ ( Risk Management ; RM ) 

8. การกำหนดมาตรการควบคุมการเข้าถึงระบบสารสนเทศ ( Access Control ) 

9. การยืนยันและรับรองตัวบุคคลด้านสารสนเทศ ( Authentic )   

10. การสร้างความสำนึกความตระหนักและการฝึกอบรม ( Awareness and Training ) 

11. การตรวจหาการบุกรุก ( Intrusion Detection ; ID )

12. การป้องกันการบุกรุก ( Intrusion Protection ; IP )

13. การเฝ้าระวัง ตรวจสอบ และวิเคราะห์ไซเบอร์ ( Cyber Monitoring and Analysis ) 

14. การปฏิบัติการความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ ( Cyber Security Operations ) 

15. การตรวจสอบระบบสารสนเทศ ( IT Audit ) 

16. การตรวจพิสูจน์หลักฐานทางดิจิตอล ( Digital Forensics )

17. การปฏิบัติการฉุกเฉินด้านไซเบอร์ ( Cyber Emergency Response ; CER )

18. การปฏิบัติการกู้คืนระบบ  ( System Recovery ; SR ) 

19. การปฏิบัติการไซเบอร์เชิงรุก ( Cyber Warrior ) 

20. การปฏิบัติการข่าวสาร ( Information Operations ; IO ) บนไซเบอร์

ประเภทงานต่างๆ ที่กล่าวมานี้ ปัจจุบันมีสถาบันการศึกษา หน่วยงาน องค์กรภาครัฐและเอกชน ทั้งภายในและภายนอกประเทศ ได้เปิดหลักสูตรการศึกษาระดับปริญญาตรี ถึง ปริญญาเอก สำหรับสถาบันการศึกษา และองค์กรในประเทศไทยที่เปิดสอน อาทิเช่น MUT, MU, AIT, CSAT, ASIC, NECTEC, NSTDA, KSC, ITPC, etc.

ปัจจัยการปฏิบัติงานด้านไซเบอร์ของกองทัพจะทำให้เกิดประสิทธิภาพ ประสิทธิผล นอกเหนือจาก องค์กร ( Organization )  ระบบการทำงาน ( Function )  บุคลากร ( Human Resource ) องค์ความรู้ (  Knowledge ) และแรงจูงใจ (  Incentive ) แล้ว สิ่งที่สำคัญอีกประการ คือ ข้อกฎหมาย (  Law ) เนื่องจากการปฏิบัติงานด้านไซเบอร์ มักจะมีความล่อแหลม และเกี่ยวพันกับข้อกฎหมายว่าด้วยการกระทำความผิดทางคอมพิวเตอร์ ซึ่งกระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร เป็นผู้รักษากฎหมาย โดยเนื้อหาสาระของกฎหมายส่วนใหญ่มุ่งเน้นไปในด้านอาชญากรรมคอมพิวเตอร์ ( Computer Crime )  แต่การปฏิบัติงานของกองทัพจะมุ่งเน้นไปในงานไซเบอร์ที่มีผลกระทบต่อความมั่นคงของประเทศ ดังนั้น กองทัพควรจะพิจารณาออกกฎหมายพิเศษที่เกี่ยวข้องกับความมั่นคงของชาติด้านไซเบอร์ เพื่อให้อำนาจ หน้าที่ และเป็นเกราะคุ้มกันเจ้าหน้าที่ของหน่วยงานไซเบอร์ของกองทัพ ที่มีการจัดตั้งหน่วยทั้งระดับกระทรวงกลาโหม กองบัญชาการกองทัพไทย และเหล่าทัพ ในการปฏิบัติงานในด้านการรักษาความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ของชาติ ( National Cyber Security )  ทำนองเดียวกับ กองอำนวยการรักษาความมั่นคงภายในราชอาณาจักร ( กอ.รมน.) ก็จะมีกฎหมายความมั่นคง เช่น พรบ. การรักษาความมั่นคงภายในราชอาณาจักร ใช้เป็นเครื่องมือทางกฎหมาย เป็นต้น

สำหรับ กรอบการปฏิบัติงานไซเบอร์ในด้านการรักษาความมั่นคงของชาติ เบื้องต้นในระหว่างที่ยังไม่มีกฎหมายมารองรับ จะเน้นไปในด้านการรักษาความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ภายในองค์กร โดยจะเริ่มต้นการดำเนินการสำรวจตรวจสอบทรัพย์สินอุปกรณ์ต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับไซเบอร์ เช่น ระบบคอมพิวเตอร์, ระบบเครือข่าย, ระบบฐานข้อมูล, รวมถึงระบบคอมพิวเตอร์ที่เชื่อมโยงกับอาวุธยุทโธปกรณ์, ระบบควบคุมอาวุธยิง, ระบบค้นหาและติดตามเป้าหมาย, ระบบลาดตระเวนและเฝ้าตรวจ ฯลฯ การดำเนินการตรวจสอบสภาพแวดล้อมภัยคุกคามไซเบอร์ โดยเฉพาะการโจมตี การบุกรุก และการใช้โปรแกรมไวรัส และมัลแวร์ การตรวจสอบและประเมินความเสี่ยงด้านเครือข่าย โดยเฉพาะเครือข่ายอินเตอร์เน็ตและเครือข่ายไร้ การประเมินช่องโหว่ของระบบสารสนเทศ ทั้งอุปกรณ์เครือข่าย, Hub, Switching, Ports, อุปกรณ์คอมพิวเตอร์, โปรแกรมระบบงาน  และระบบฐานข้อมูลต่างๆ การประกันความเสี่ยงด้านสารสนเทศ โดยเฉพาะอุปกรณ์คอมพิวเตอร์, โปรแกรมระบบงาน  และระบบฐานข้อมูลต่างๆ เพื่อให้เกิดความต่อเนื่องในการใช้งาน การปฏิบัติการทดสอบเจาะระบบสารสนเทศ เป็นการฝึกปฏิบัติการ ( Workshop ) ภายในห้องปฏิบัติการไซเบอร์ ( Cyber War Room ) ที่กำลังพัฒนาปรับปรุงจากห้องฝึกอบรมคอมพิวเตอร์เดิมขึ้นมาใหม่ เพื่อรองรับการฝึก การทดสอบ และการปฏิบัติงานจริง การบริหารจัดการความเสี่ยงระบบสารสนเทศ ในกรณีที่เกิดการโจมตีไซเบอร์ เกิดความเสียหาย หรือเกิดปัญหาข้อขัดข้องต่างๆ โดยการจัดทำแผนฉุกเฉิน และการกำหนดกลยุทธ์บริหารจัดการความเสี่ยง การกำหนดมาตรการควบคุมการเข้าถึงระบบสารสนเทศ เพื่อควบคุมสิทธิการใช้งานระบบสารสนเทศ และการเข้าถึงข้อมูลในระดับต่างๆ ของผู้ที่มีสิทธิ์ รวมถึงการป้องกันการเข้าใช้งานจากบุคคลที่ไม่มีสิทธิ์ การยืนยันรับรองตัวบุคคลด้านสารสนเทศ เพื่อยืนยันรับรองตัวตนและความถูกต้องของบุคคลที่มีสิทธิ์เข้าใช้งาน และเก็บบันทึกไว้สำหรับการตรวจสอบ การสร้างความสำนึกความตระหนักและการฝึกอบรม เป็นการดำเนินการรณรงค์ ชี้แจง ทำความเข้าใจ ปลูกฝังจิตสำนึก สร้างความตระหนัก รวมถึงการฝึกอบรมความรู้ความเข้าใจในกฎ ระเบียบ ข้อบังคับ และแนวทางการปฏิบัติต่างๆ รวมถึงการสร้างภาคีประชาคมเครือข่ายไซเบอร์กองทัพบก (  Army Cyber Communities )  ซึ่งได้ดำเนินการไปแล้วทั้ง 4 พื้นที่กองทัพภาค การดำเนินการเฝ้าระวัง ตรวจสอบ วิเคราะห์ไซเบอร์ และข้อมูลข่าวสารที่เป็นภัยต่อความมั่นคง การเตรียมการปรับปรุงห้องปฏิบัติการความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ ( Cyber Security Operations Center ; CSOC ) เพื่อใช้เป็นศูนย์ปฏิบัติการฯ ในการดูแลรักษาความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ โดยเฉพาะระบบคอมพิวเตอร์ของหน่วยต่างๆ ทั้งกองทัพบก การตรวจสอบระบบสารสนเทศ เป็นกระบวนการตรวจสอบภายในด้านสารสนเทศ เช่นเดียวกับ การตรวจสอบภายในด้านการเงินและงบประมาณ  การตรวจพิสูจน์หลักฐานทางดิจิตอล เป็นกระบวนการทางกฎหมาย ซึ่งจำเป็นจะต้องใช้ความชำนาญการเป็นพิเศษ เพื่อใช้เป็นหลักฐานในการดำเนินการทางกฎหมายต่อไป การปฏิบัติการฉุกเฉินด้านไซเบอร์ ในกรณีที่มีการคุกคามด้านไซเบอร์ จะมีชุดปฏิบัติการฉุกเฉินด้านไซเบอร์ของกองทัพบก (  Army CERT ) เข้าไปปฏิบัติการในพื้นที่ที่เกิดเหตุ โดยชุดปฏิบัติการดังกล่าวจะประสานความร่วมมือในการปฏิบัติการกับระดับชาติ ( Thai CERT ) ระดับกระทรวงกลาโหม และระดับเหล่าทัพ ในกรณีที่เกิดความเสียหายต่อระบบสารสนเทศ จะมีชุดการปฏิบัติการกู้คืนระบบ  ( System Recovery Team ; SRT ) เข้าไปดำเนินการปฏิบัติการกู้คืนระบบ เพื่อให้สามารถกับมาใช้งานได้ตามปกติ

  สำหรับการดำเนินการปฏิบัติการข่าวสารบนไซเบอร์ จะเป็นการใช้ประโยชน์จากไซเบอร์เพื่อสนับสนุนการปฏิบัติการข่าวสาร ในกรณีการใช้ข่าวสารและสื่อไซเบอร์เพื่อเผยแพร่โจมตีให้ร้ายสถาบันพระมหากษัตริย์และกองทัพ, การโจมตีให้ร้ายหรือบิดเบือนข้อเท็จจริงที่มีผลกระทบต่อความมั่นคงของชาติ,  การเผยแพร่ ยั่วยุ ปลุกปั่นให้เกิดความแตกแยกเกลียดชังของคนในสังคม, การเผยแพร่หรือบิดเบือนข้อเท็จจริงที่มีผลกระทบต่อการรักษาความสงบเรียบร้อย, การเผยแพร่ข้อมูลข่าวสารที่มีผลกระทบต่อการแก้ไขปัญหาจังหวัดชายแดนภาคใต้ และการเผยแพร่ข้อมูลข่าวสารที่มีผลกระทบต่อความสัมพันธ์ระหว่างประเทศโดยเฉพาะประเทศเพื่อนบ้าน เป็นต้น โดยดำเนินการเฝ้าระวัง ค้นหา ติดตาม ตรวจสอบ ความเคลื่อนไหวข้อมูลข่าวสารที่เป็นภัยต่อความมั่นคง ตามที่กล่าวมาแล้วเพื่อรวบรวม สังเคราะห์ วิเคราะห์ และพิสูจน์ทราบความเคลื่อนไหวข้อมูลข่าวสาร จากกลุ่มบุคคล และเครือข่ายต่างๆ ในโลกไซเบอร์ เพื่อเป็นหลักฐานในการดำเนินการทางกฎหมาย หรือกำหนดมาตรการในการปฏิบัติการข่าวสารในด้านอื่นๆ เช่น การตอบโต้ข่าวสาร การบิดเบือนข้อมูล การสร้างความสับสน การลดกระแสและลดความน่าเชื่อถือของข่าวสาร ตลอดจนการกำหนดเป็นเป้าหมายในการปฏิบัติการเชิงรุกเมื่อจำเป็นต่อไป

สำหรับศูนย์ไซเบอร์กองทัพบกที่กำลังจัดตั้งขึ้นมาใหม่นี้ กำลังจะเป็นสิ่งท้าทายของกำลังพลสังกัดกองทัพบก ไม่จำกัดชั้นยศ ไม่จำกัดเหล่า ไม่จำกัดเพศ ไม่จำกัดวัย ที่มีความรู้ ความสามารถ ความเชี่ยวชาญ ประสบการณ์ หรือมีความสนใจในงานไซเบอร์ในด้านต่างๆ ตามที่กล่าวมาแล้ว และมีความสนใจที่อยากจะเข้ามาเป็นสมาชิกศูนย์ไซเบอร์กองทัพบก หรืออยากจะมาทดสอบฝีมือ หรืออยากจะมาโชว์ความรู้ความสามารถ หรืออยากจะมาลองของลองดี เราขอท้าทาย ด้วยคำเชิญชวนง่ายๆ “ ท่านมีดี เรามีตำแหน่ง ” เชิญติดต่อมาที่ศูนย์เทคโนโลยีทางทหารกองทัพบก อาคาร 3 ชั้น 1 กองบัญชาการกองทัพบก ถนนราชดำเนินนอก เขตพระนคร กรุงเทพฯ โทรศัพท์ 98488, 98089, 02-297-8488, 02-297-8089, และโทรสาร  02-280-2382 ( สงวนสิทธิ์เฉพาะกำลังพลในกองทัพบก )

---------------------------------------

แหล่งอ้างอิงข้อมูล

1. ไทยรัฐออนไลน์. 28 เมษายน 2557, โลกไซเบอร์อยู่ยาก ไทยรั้งลำดับที่ 28 มีภัยคุกคามทางเน็ต, แหล่งที่มา : http://test.thairath.co.th/content/419194, 23 กรกฏาคม 2557.

2. ฤทธี อินทราวุธ พ.อ., 15 กรกฏาคม 2557, กองทัพบกเปิดแคมเปญลุยด้านการรักษาความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ ( RTA Cyber Security kick off ), แหล่งที่มา : http://rittee1834.blogspot.com/2014/07/rta-cyber-security-kick-off.html, 23 กรกฎาคม 2557.

3. ACIS Professional Center , 11 เมษายน 2557, บทวิเคราะห์กรอบการดำเนินงานด้านความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ระดับโลก ( NIST’s Framework for Improving Critical Infrastructure Cybersecurity ) โอกาส ภัยคุกคาม และความเสี่ยงที่ผู้บริหารองค์กรต้องตระหนัก,  แหล่งที่มา : http://www.acisonline.net/article/?p=40, 23 กรกฏาคม 2557.

4. United Information Highway ; UIH, 17 มิถุนายน 2557, แกะรอย Cyber Security Framework ใหม่ล่าสุด สุดยอดแนวปฏิบัติจาก NIST โอกาส ความเสี่ยง ภัยคุกคาม ผู้บริหารต้องตระหนัก, แหล่งที่มา : http://www.uih.co.th/knowledge/view/709, 23 กรกฏาคม 2557.